mom4y - lees meer

Meeting of Minds (MOM)

Meeting of Minds for Youth (MOM4Y) is geïnspireerd op Meeting of Minds, Europese burgers in dialoog over hersenwetenschappen. Een verbond van twaalf wetenschapsmusea, technologieraden, wetenschappelijke instituten en stichtingen uit negen Europese landen lanceerde dit initiatief in 2004 met steun van de Europese Commissie. Het Meeting of Minds project gaf burgers uit negen Europese landen de kans om meer te leren over de invloed van hersenwetenschappen op hun dagelijkse leven en op de maatschappij. Het was een uniek twee jaar durend project waarbij de volgende vraag centraal stond: “Wat vinden Europese burgers van mogelijkheden binnen de hersenwetenschappen?”.

Meer informatie over het Meeting of Minds project kan u vinden op http://www.meetingmindseurope.org.

operatie1

(r)Evolutie op het vlak van de hersenwetenschappen

Hersenwetenschappen… ver van uw bed?

De komende jaren wordt een revolutie verwacht op het gebied van de hersenwetenschappen. Het ziet ernaar uit dat die revolutie diepgaande effecten zal hebben, zowel op de manier waarop wij naar onszelf kijken, als op maatschappelijk vlak.

“Hersenwetenschappen, is dat niet een ver van mijn bed show?”, vraagt u zich misschien af. Dat is allerminst het geval. Wie kent bijvoorbeeld niet iemand in zijn of haar directe omgeving met een hersenaandoening (ADHD, ziekte van Alzheimer, epilepsie, …)? Voorspeld wordt, dat tegen 2030 zo’n 50% van de bevolking een hersenaandoening zal hebben.

De afgelopen eeuw hebben wetenschappers een steeds beter beeld gekregen van de werking van onze hersenen, mede door nieuwe en verbeterde scantechnieken om in het menselijk brein te kijken. De recente ontwikkelingen scheppen mogelijkheden. Nieuwe technologieën en therapieën zullen in de toekomst wellicht een deel van mensen met een hersenaandoening kunnen helpen. De inzichten en kennis die verkregen worden zullen niet alleen zieken genezen. Ze zullen ook meer begrip creëren over hoe wij mensen in elkaar zitten en zullen de manier waarop we – gezond en ziek – met elkaar omgaan, veranderen. Tegelijkertijd zullen nieuwe ontwikkelingen ons confronteren met nieuwe ethische, juridische en sociale vragen over de maatschappelijke gevolgen van de hersenwetenschappen.

De toekomst van het brein: steeds meer ‘science’ en minder ‘fiction’

De grenzen van de hersenwetenschappen worden in hoog tempo verlegd. Het wordt steeds meer ‘science’ en steeds minder ‘fiction’. Momenteel is er al heel veel mogelijk. De centrale vraag is hoe de neurowetenschappen in de toekomst invloed zullen hebben op het dagelijkse leven en op de maatschappij.

Enkele voorbeelden van vragen waar we ons nu of in de nabije toekomst over zullen moeten buigen:

Het gebruik van elektronische hersenimplantaten, bijvoorbeeld een door hersensignalen aangestuurde rolstoel, is al realiteit. Moeten we vrezen voor de toekomst, zullen wij mensen steeds meer op robots gaan lijken?
Het aantal mensen dat medicatie neemt om hun prestaties of stemming te verbeteren blijft stijgen. Wat doen we met nieuwe medicatie of technieken die ontwikkeld worden om ons geheugen, onze concentratie, onze gemoedstoestand te verbeteren? Hoe zullen we omgaan met die evolutie: gaan we in de richting van een maatschappij, die steeds minder imperfectie verdraagt; zal de druk om beter te presteren steeds groter worden?
Verder zijn daar nog concepten als ‘verantwoordelijkheid’ en ‘vrije wil’. Zullen we de manier waarop we er tegen aankijken grondig moeten herzien?
Welke impact zal informatie uit de hersenwetenschappen hebben op de rechtspraak? Kunnen we bijvoorbeeld het gedrag van iemand als Kim De Gelder verklaren door te zeggen dat zijn frontaalkwab niet werkt zoals het hoort?

Doelstellingen MOM4Y

Wetenschap en maatschappij
Wetenschap staat niet los van de maatschappij en omgekeerd. Wetenschappelijke toepassingen worden gestuurd door maatschappelijke processen en nieuwe inzichten uit de wetenschap hebben in veel gevallen een grote impact op ons dagelijks leven.
De toenemende neurowetenschappelijke kennis zal zich zowel op persoonlijk als op maatschappelijk vlak laten voelen. MOM4Y laat jongeren nadenken over de impact van de hersenwetenschappen op het dagelijks leven en laat hen op een actieve manier achterhalen hoe toenemende kennis hun houding te aanzien van bepaalde maatschappelijk relevante thema’s beïnvloedt.
Het lessenpakket maakt jongeren vertrouwd met de wereld van de hersenwetenschappen. Nadat de leerlingen zich de nodige wetenschappelijke kennis eigen hebben gemaakt, formuleren ze standpunten en participeren aldus actief aan de maatschappelijke dialoog. Aan de hand van de wedstrijd worden jongeren uitgedaagd tot engagement. MOM4Y moedigt geïnformeerde jongeren aan, mee te beslissen over de richting waarin onze samenleving in de toekomst moet evolueren.

Jongeren en de informatiemaatschappij
De ontwikkelingen op het gebied van het breinonderzoek zijn tegenwoordig niet meer uit het nieuws weg te denken. Zowel op deskundigen als leken hebben deze ontwikkelingen een enorme aantrekkingskracht. Over hersenwetenschap doen echter de wildste verhalen de ronde. Jongeren moeten leren om op zoek te gaan naar betrouwbare informatie. MOM4Y is een oefening om betrouwbare informatie van ‘neuromythes’ - zoals de veronderstelling dat we slechts 10% van onze hersenen gebruiken – te onderscheiden.

Sociale en communicatieve vaardigheden
MOM4Y biedt jongeren niet alleen informatie aan maar helpt hen ook om vaardigheden te ontwikkelen die bijdragen aan hun persoonlijke ontwikkeling. Leerlingen krijgen via MOM4Y intellectuele bagage aangereikt om beter te leven. Het project scherpt de zelfkennis (‘hoe zit ik in elkaar’) van jongeren aan. Dit geeft hen meer slagkracht tijdens hun ontwikkeling.
Ook communicatieve vaardigheden worden tijdens MOM4Y aangesproken en verder ontwikkeld. Elk team dient een ‘klasconventie’ te houden. Vooraf moeten de leerlingen onderling afspraken maken hoe deze klasconventie optimaal voorbereid kan worden. Tijdens de klasconventie leggen leerlingen vragen en stellingen aan de hersenwetenschapper voor. Zij moeten in staat zijn om op een duidelijke en overtuigende manier standpunten in te nemen en deze te verdedigen. Ten slotte dient elk team een helder en goed gestructureerd verslag te schrijven over de klasconventie.